Milyonlarca kişiyi fazlaca yakından ilgilendiriyor. Emekliler ya da emekli olmayı düşünen çalışanlar için fazlaca mühim. Emekli maaşında üç döneme dikkat. Bir günde bile maaş farkı oluyor. Maaşlar 8 Eylül 1999 öncesinde sigortalı olanlar, 8 Eylül 1999 ile 30 Nisan 2008 içinde sigortalı olanlar ve 30 Nisan 2008 sonrasında sigortalı olanlarda değişik.

Son yıllarda ‘sosyal güvenlik reformu’ adıyla meydana getirilen pek fazlaca düzenleme, emeklilikle ilgili hesapları da değiştirdi. Birçok şahıs ne süre, hangi şartlarda emekli olacağını dahi hesaplayamaz oldu. Bu karmaşık yapıyı rahat bir halde anlatmaya çalıştık. Daha önceki yasa maddelerine göre, 8 Eylül 1999’a kadar, hanımefendiler 38 erkekler ise 43 yaşlarında emekli olabiliyorlardı. Bunlar erken yaşta emekliliği elde eden maddelerdi. Fakat daha sonraki yıllarda meydana getirilen düzenlemelerle 8 Eylül 1999 tarihinden sonrasında emeklilik koşulları zorlaştı, emekli olabilme yaşı ve prim ödeme gün sayısı yükseltildi. Kademeli olarak yükseltilen emeklilik yaşı, 1 Ocak 2048 tarihinden itibaren 65 olacak.

Bu Tarihler Mühim

Yeni düzenlemeyle emeklilikte 1 gün bile, 1 yıl farkedebiliyor. Bundan dolayı, emeklilik yaşı ve prim gün sayısı hesaplanabilmesi için sigortalı çalışmaya başlanılan tarih ve yasal değişikliklerin yapıldığı andaki sigortalılık süresi mühim. SSK’lıların emekli aylığı hesaplamasında üç ayrı dönem ve üç ayrı hesap söz mevzusu. Bunlar şu şekilde:

  • 8 Eylül 1999 öncesinde sigortalı olanların durumu.
  • 8 Eylül 1999 ile 30 Nisan 2008 içinde sigortalı olanların durumu.
  • 30 Nisan 2008 sonrasında sigortalı olanların durumu.

 Ekim 2008 Sonrası Düşük

2000 yılından önceki emekler için gösterge sistemi esas alınıyor ve bu zamanda aylık bağlama oranı yüksek. Bu dönem içinde ne kadar fazlaca prim ödenmişse, emekli aylığı o denli yüksek oluyor. İkincisi, 2000 sonrası ile 2008 Ekim ayı öncesi dönem. Bunda da aylık hesabında gösterge sistemi yerine TÜFE (tüketici enflasyonu) ve gelişme hızının beraber dikkate alındığı güncelleme katsayısı sistemi uygulanıyor. Bu tarihler içinde aylık bağlama oranı düşük olduğundan ödenen primlerin tesiri birazcık daha azca. 1 Ekim 2008 sonrası dönem eleştiri. Bu dönemdeki hesaplamalarda güncelleme katsayısı hesaplanırken milli gelir gelişme hızının yüzde 30’u dikkate alınıyor. Dolayısıyla üç dönem içinde en düşük aylık bağlama oranı bu zamanda oluşuyor.

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here